Struikelblokken oplossen deel 2: Slim opbouwen na een peesblessure • Dressuur Magazine Ga naar hoofdinhoud

Struikelblokken oplossen deel 2: Slim opbouwen na een peesblessure

Foto: Arnd Bronkhorst

Als ruiter kom je regelmatig een moeilijkheid of obstakel tegen. Veel van deze problemen vinden hun oorsprong in de basisafrichting. Monique Bleijenbergh, trainer, masseur en instructeur bij BasisRijkunst, vertelt over de meestvoorkomende struikelblokken uit haar praktijk. Deze week: opbouwen na een peesblessure wordt vaak gezien als een soort saai huiswerk. Maar hoe haal je het meeste uit die revalidatie? Zodat je paard optimaal klaargestoomd wordt voor het ‘echte werk’?

“Het komt nog wel eens voor dat paarden een peesblessure oplopen. Ik kom regelmatig bij klanten om een paard te masseren dat op rust staat vanwege een peesblessure. Er zijn veel oorzaken van peesblessures, maar ik zie vaak dat een peesblessure is ontstaan omdat een paard in de basis wat stijf is en niet helemaal goed beweegt. Het paard wordt dan iets te voorwaarts gereden en valt bij een overgang terug op de voorhand, waardoor de pezen overstrekken. Op een gegeven moment kunnen de pezen die krachten niet meer opvangen en ontstaat een opeenstapeling van microtrauma. Helaas voel je een kreupelheid of onregelmatigheid door peesletsel pas wanneer het al te laat is.”

Opbouwen

Monique gaat verder: “Tegen de tijd dat ik erbij kom voor een massage, zijn de pezen vaak al ingespoten of behandeld en zijn ruiters met een schema van de dierenarts aan het opbouwen met stappen en draven. Dan vraag ik: ‘Ga je in deze fase ook al gymnastiseren?’ Mensen kijken me dan verbaasd aan en melden dat ze ‘alleen maar stap en draf mogen.’ Maar je kunt al heel veel doen in stap en draf! Natuurlijk mag je in het begin nog niet met zijgangen aan de slag, maar ik probeer mensen er bewust van te maken dat je juist in die fase balans kan gaan ontwikkelen. Zorg dat je paard recht loopt, wees je bewust van zijn beenzetting en probeer te voelen hoe een mooie, losgelaten stap voelt.”

Balans ontwikkelen bij ruiter én paard

“Vaak blijkt dan, dat een ruiter die het paard niet goed in de beweging volgt, een groot aandeel heeft in de stijfheid van zijn paard. De berijder moet dan ook veel soepeler worden en de opbouwfase is een mooie gelegenheid om daarmee te oefenen. Paarden kunnen zich natuurlijk ook in de paddock of wei aantikken, een peesblessure is zeker niet altijd ‘de schuld’ van de ruiter” stelt Monique gerust. “Maar ik maak ruiters er wel van bewust dat bijvoorbeeld de hals onderdeel is van de balans van het paard. Wanneer jij je handen, schouders en ellebogen strak houdt, dan ontneem je een paard daar al zijn balans. Het gevolg kan zijn dat een paard steeds korter gaat lopen, gaat zakken in de rug en achter niet goed onder treedt. Wanneer je paard een blessure heeft gehad, ga dan om terugkomend letsel te voorkomen bijvoorbeeld oefenen met het meebewegen in de beweging van de hals. Daar is ritmegevoel voor nodig en dat moet je ontwikkelen. Oefen met de positie van je handen. Wanneer die laag en breed op jouw bovenbenen liggen, naast het paard, dan zit jouw zwaartepunt hoog tussen je schouders. Dan zit je als ruiter naar voren met spanning in de onderrug. De balans bij ruiter én paard moet echter uit de rompstabiliteit komen. Ga dus rechtop zitten en draag je handen. Denk bijvoorbeeld aan de lijn oor- schouder – heup – hak, dan voel je vanzelf je core-spieren werken en die moet je paard ook ontwikkelen. Dit is al een fijne nuttige oefening en dan hebben we alleen nog maar geoefend in stap!” lacht Monique.

Gymnastiseren in de opbouw

“Hoewel je misschien nog geen moeilijke oefeningen kan doen in de opbouwfase na een peesblessure, kun je dus wel oefenen met balans en souplesse van ruiter en paard. Je moet in de revalidatie de belastbaarheid van je paard opnieuw opbouwen. Dat betekent dat je die minuten dat je mag rijden, zo goed mogelijk moet gebruiken om wat kapot was weer terug te brengen naar een optimale belasting. In de tijd dat je stapt, kun je zorgen voor activiteit en je houding en zit oefenen. Train hierin je eigen bewustwording van hoe het paard beweegt, en hoe jij zelf als ruiter beweegt. Wanneer je paard moeite heeft met een bocht naar rechts, dan kan dat deels door de ruiter komen, bijvoorbeeld omdat de binnenhand teveel stelling vraagt en terugwerkt en daarmee het binnenachterbeen blokkeert om onder te treden. Wees je bewust van alle connecties in het paardenlijf”, geeft Monique als tip. “Bijvoorbeeld bij de invloed van het bit op de tong: de spier- en fasciale connecties lopen van de kaak via de hals, naar schouder, borst  en het achterbeen. Daarbij kan je ook een beetje lengtebuiging vragen en in elk geval zorgen dat de voor- en achterbenen in hetzelfde spoor lopen. Vraag hiervoor een hele kleine schoudervoor van je paard. Ook ritmisch stappen, schakelen in stap en je paard licht en met beleid reactief aan de hulpen zetten, zijn dingen die je goed in de opbouwfase kan oefenen. Natuurlijk is het wel belangrijk dat de dierenarts groen licht heeft gegeven voor de dingen die je gaat oefenen. Uiteraard zal zijwaarts gaan tijdens de opbouw na een peesblessure niet direct mogen. Het ligt er ook aan waar de blessure precies zat. In je opbouw ga je voorzichtig de belastbaarheid terugbrengen.”

Weer voorbereiden op het echte werk

“Als je probeert om een paard naar herstel te trainen, is het belangrijk om hem én jezelf nergens te blokkeren. Pas als een paard zijn balans kan vinden kan er een positieve ontwikkeling komen. Lichtjes gymnastiseren in de opbouw en werken aan de horizontale en verticale balans, zorgt ervoor dat je paard in zijn hele lijf weer voorbereid wordt op het werk dat na de revalidatie van hem gevraagd wordt. Bewust opbouwen geeft je de beste voorbereiding om weer ‘echt’ aan de slag te gaan als de blessure is genezen!” besluit Monique.

Monique Bleijenbergh (www.BasisRijkunst.nl) is een breed opgeleide instructrice en sportmasseur voor paarden. Monique gelooft niet in één systeem, maar in de combinatie van kennis en ervaring uit verschillende stromingen om zo paard en ruiter te helpen het beste uit zichzelf te halen.

Meer lezen van Dressuur? Neem dan nu een abonnement of koop een losse editie van het magazine in de webshop!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Lees ook