Op naar een stressvrije wedstrijd! • Dressuur Magazine Ga naar hoofdinhoud

Op naar een stressvrije wedstrijd!

Foto: Arnd Bronkhorst
Foto: Arnd Bronkhorst

Zeg nu zelf, wie heeft er nu niet op zijn tijd last van spanning voor een wedstrijd? Dankzij vijf vaardigheden word je eindelijk alle wedstrijdstress de baas en kun je jouw prestaties in de ring verbeteren. Sanne Beijerman, mental coach en sportpsycholoog, heeft al heel wat bekende ruiters en amazones bijgestaan op hun weg naar de top. Mentaal fit zijn is echter eigenlijk op ieder niveau belangrijk. Daarom legt Sanne de vijf vaardigheden om wedstrijdstress de baas te worden uit. Vandaag de eerste twee. 

Of je nu houdt van paardrijden, schaatsen, voetballen of wielrennen; voor iedere sport geldt dat in competitieverband een stukje wedstrijdspanning om de hoek komt kijken. Dat kan ook bijna niet anders, want er wordt een bepaalde prestatie van je verwacht en je wilt natuurlijk wel winnen. Toch is deelnemen aan wedstrijden in de paardensport nét even anders. Sanne legt uit: “Als ruiter heb je niet alleen met jezelf te maken, maar ook met het paard. Dat maakt de paardensport zo mooi, maar op momenten ook erg lastig of zelfs frustrerend. Alles wat jij doet en voelt, heeft gevolgen voor je rijden. Samen met je paard moet je de prestatie leveren. Dat vraagt om een zeer flexibele mentale gesteldheid van de ruiter. Het is daarom belangrijk om je steeds aan te passen aan de situatie en te schakelen. Het concept ‘ik maak een plan en ik wijk er niet meer van af’ werkt vaak niet als je met paarden bezig bent. Je moet continu openstaan voor de informatie die je paard geeft en daar op een handige manier op inspelen.”

Leren om optimaal te presteren

Sanne heeft jarenlange ervaring in het begeleiden en coachen van ruiters en weet als geen ander hoe stress en spanning een wedstrijd kunnen beïnvloeden, maar ook hoe je kunt leren om die spanning om te buigen, je concentratie leert te bewaren en negatieve gedachten op de juiste manier kunt controleren. En dat is iets waar alle ruiters, van de klasse B tot en met Grand Prix, baat bij hebben. Het is mogelijk om te leren hoe je optimaal kunt presteren. Door middel van simpele vijf vaardigheden leer je om te gaan met spanning, op de juiste manier adem te halen, doelen te stellen, je focus vast te houden en negatieve gedachten te controleren. In de online cursus ‘Top presteren met je paard; de 5 mentale vaardigheden’ van Sanne komen al deze vaardigheden uitgebreid aan bod.

TIP 1: Spanning

Sanne vertelt dat je als eerste moet leren de spanning te herkennen: “Spanning uit zich vaak in je lijf waardoor je (onbewust) anders gaat bewegen. In onze sport is het heel belangrijk om altijd de controle te blijven houden over je paard. Door spanning is dat vaak niet meer het geval. Dat is dan ook de kernreden waarom ruiters thuis heel fijn trainen, maar dat het op concours niet zo goed gaat. Je paard voelt dat jouw lichaam – onder spanning – anders reageert. De meeste paarden zijn daar heel gevoelig voor en gaan zich daarom anders gedragen. De ruiter merkt vervolgens dat het paard niet zo reageert als thuis, maar weet vaak niet eens waarom. Het is daarom belangrijk om eerst bewust te worden van de spanning in je lijf en het te leren herkennen voordat je het kunt veranderen. Over het algemeen kun je de gevolgen van spanning bij ruiters onderverdelen in twee categorieën. Je hebt ruiters die onder spanning heel veel gaan doen en ruiters die juist bevriezen en in zichzelf kruipen. Beide gevallen hebben effect op je rijden en hoe je de hulpen geeft.”

TIP 2: Ademhaling

“Werken aan je ademhaling is één van de meest effectieve tools om spanning te verminderen. Als je gespannen bent, ga je automatisch hoger en sneller ademhalen. Dat heeft weer als gevolg dat je meer spanning aanmaakt. Een goed bedoeld advies als ‘relax’ of ‘ontspan’ werkt op zo’n moment niet en daar kun je als ruiter niks mee. Waar je wel invloed op kunt uitoefenen, is hoe je ademhaalt. Als je laag en diep ‘door je buik’ ademt, bouwt je lichaam de spanning geleidelijk af. Het mooie daarvan is dat je paard jouw rustige ademhaling gaat overnemen. De meeste van ons weten best dat een paard stress en spanning van een ruiter kan aanvoelen en overnemen, maar het werkt dus ook andersom. Er is al veel wetenschappelijk onderzoek naar gedaan en de connectie tussen de ademhaling van de ruiter en die van het paard blijkt er echt te zijn. Het afnemen van stress begint dus bij het veranderen van je ademhaling.”

Bron: Dressuur
Tekst: Patricia Lourens