Houdingsprobleem: Scheef zitten • Dressuur Magazine Ga naar hoofdinhoud

Houdingsprobleem: Scheef zitten

Foto: www.madebyjessy.com
Foto: www.madebyjessy.com

Ook al weet je best hoe het ideale plaatje eruitziet, zelf helemaal correct op je paard zitten is toch lastig. Dressuuramazone en houding- en zitspecialist Barbara van den Broek vertelt over veelvoorkomende problemen in houding en zit en geeft handige tips om zelf mee aan de slag te gaan. Vandaag: scheef zitten.

Rechtrichten is een belangrijk onderdeel van je training, zowel voor je paard als voor jou als ruiter. Veel paarden en ruiters hebben een voorkeurskant, wat inhoudt dat buiging aan de ene kant makkelijker gaat dan aan de andere kant. Maar wie maakt wie nu eigenlijk scheef? “Een scheef paard laat jou scheef zitten en een scheve ruiter laat het paard scheef lopen. Paard en ruiter zullen dus moeten samenwerken om samen zo recht mogelijk te worden en om in balans te komen. En dan is er ook nog het zadel dat een rol speelt in de rechtheid van ruiter en paard. Laat daarom met enige regelmaat je zadel controleren. Zowel bij het paard als bij de ruiter kan de scheefheid ontstaan door oa. de anatomische bouw, de ontwikkeling van voorkeuren en bewegingsgewoonten. Een ruiter kan zich bijvoorbeeld ook een gewoonte hebben eigen gemaakt door scheef te gaan zitten, door eerder op een scheef paard te hebben gereden. Het is een kip-ei verhaal. Het is belangrijk te weten wie nou wie scheef maakt zodat je het op de juiste manier kunt oplossen. Als je je niet bewust bent van je eigen scheefheid, kun je je paard nooit echt goed rechtrichten,” vertelt Barbara.

Compenseren

Vandaag gaan we in op de scheefheid van de ruiter. Of het nu gaat om een anatomische scheefstand of een gewoonte om scheef te zitten, het belemmert je rijden en de training van je paard altijd. Barbara legt uit: “Het belangrijkste probleem als je scheef zit, is dat je paard probeert onder jouw gewicht in evenwicht te blijven. Hij moet jouw scheefheid dus als het ware compenseren. Daarnaast geef je door de ongelijke spanning in je linker- en rechterbovenbeen verschillende hulpen met beide benen. Door een scheve ruiter ontstaat vooral verschil in lengtebuiging in het paardenlichaam. Als je bijvoorbeeld scheef naar links zakt, wordt je linkerbeen langer, knikt de rechter taille in, je rechterknie komt hoger, linker schouder komt hoger en zelfs je hoofd komt iets scheef. Allemaal om uiteindelijk in balans te zijn, weliswaar door heel veel compensaties. Een zijgang, als schouderbinnenwaarts zal linksom en rechtsom echt van elkaar verschillen. Ook het soepel meebewegen in de heupgewrichten zit verschil, vooral te voelen in de galop. Jouw scheefheid werkt dus door in je paard en dat zie je uiteindelijk ook terug in de bespiering, omdat hij steeds moet compenseren.”

Core stabiliteit

Het is dus van belang je eigen scheefheid te erkennen. Dat is best lastig. Barbara tipt: “Je voelt het niet altijd maar je ziet het meestal wel. Veel ruiters komen er dan ook achter dat ze scheef zitten als ze zichzelf zien rijden in een spiegel of op een filmpje. Ga eens recht voor de spiegel in de bak staan en check of je knieën en schouders op gelijke hoogte zijn. Of voel in stilstand of je gewicht gelijk verdeeld is over je zitbeenknobbels en of je evenveel druk hebt op beide stijgbeugels. In het halthouden is dit vaak nog wel makkelijk, maar als je wegstapt, voel je waarschijnlijk al sneller drukverschil. Gaan je linker- en rechterzitbeenknobbel evenveel mee in de beweging? En blijft de druk op beide beugels gelijk? Vervolgens kun je een stukje verder gaan en dit ook in draf of galop proberen te voelen. Check ook of je verschil merkt als je links- of rechtsom rijdt. Blijven je schouders zowel links- als rechtsom recht boven je bekken? Blijven je bovenbenen ontspannen en veren allebei je heupen en enkels evenveel mee? Zo voel je wat jouw voorkeurskant is, zodat je er op kunt letten en kunt werken aan het versterken van je andere kant. Het doel is om je rug langrecht te houden, beide schouders gelijk aan elkaar en zoveel mogelijk stabiliteit te creëren vanuit de rug- en buikspieren. Zo kun je je lichaam optimaal mee laten veren. Zorg dat je vanuit je romp, oftewel je core, stabiel wordt.”

Tips om rechter op je paard te zitten:
  • Niet alleen op je paard kun je werken aan je eigen rechtgerichtheid. Let er ook eens op in je dagelijks leven, bijvoorbeeld als je op kantoor achter je computer zit. De meeste mensen die scheef op het paard zitten, doen dit namelijk ook op een stoel. Ga op een harde stoel zitten en plaats je handen onder je billen. Voel je zitbeenknobbels en kantel je bekken naar voren en achteren en wiebel naar links en rechts. Voel waar het midden is. De druk zou gelijk verdeeld moeten zijn over twee billen, dan zit je recht. Maak er een gewoonte van om ook op kantoor, aan de eettafel of op de fiets op twee zitbeenknobbels te zitten, met een rechte rug en tegen de rugleuning aan.
  • Het inknikken in de taille komt veel voor. De oplossing zit in het rechter maken van je rug. Als je bijvoorbeeld naar links wegglijdt, heb je meer druk op je linker zitbeenknobbel en draaien je schouders wat naar rechts. Er zit dan een bocht in je wervelkolom en daardoor knik je in in je taille. Zorg daarom dat die bocht verdwijnt en dat je rug recht blijft. Inknikken doe je in de verkorte kant van je lichaam, het is belangrijk om die korte kant langer te maken. Verleng, door middel van training, die kant van je schouder tot je voet. Je voelt welke kant makkelijker gaat als je overdreven inbuigt naar een kant. Is links je korte kant? Buig dan juist rechts, zodat je spieren aan de linkerkant langer worden. Deze oefening kun je het best naast het paard doen.
  • Kom je erachter dat je door een verkeerde gewoonte scheef zit? Rijd de komende tijd dan heel bewust. Probeer er tijdens het rijden een aantal keer bij stil te staan. Zo wordt het rechtzitten straks steeds meer eigen, zodat het straks onbewust vanzelf goed gaat.
  • Let er bij een volte of zijgang op dat jouw schouders evenwijdig staan met die van je paard. Houd je rug daarbij lang. Een gewichtshulp is altijd heel subtiel, je mag nooit scheef gaan zitten om extra te willen inwerken!
  • Komt je scheefheid door de anatomische stand van je lichaam, bijvoorbeeld door scoliose, ook dan kun je je houding optimaliseren door je rug zoveel mogelijk lang te maken. Daarnaast kan het nuttig zijn om therapie en oefeningen te krijgen, ook in je dagelijks leven. 
  • Kom je erachter dat je door een onjuist aangewende gewoonte scheef zit? Dan moet je het voorkeurspatroon doorbreken. Rijd de komende tijd dan heel bewust. Probeer er tijdens het rijden een aantal keer bij stil te staan. Zo wordt het rechtzitten straks steeds meer eigen, zodat het straks onbewust vanzelf goed gaat.

Er is sinds kort een apparaatje, dat je helpt om steeds aan je houding te denken en daardoor stap voor stap jouw houding te verbeteren. Doordat het steeds een seintje geeft word je steeds geattendeerd op hoe je aan het rijden bent. Kijk op www.remindvoorruiters.nl voor meer informatie.

Tekst: Eline Menkveld