Paardensport en haptotherapie • Dressuur Magazine
Algemeen
Foto: Arnd Bronkhorst www.arnd.nl

Als serieuze (wedstrijd)ruiter is het vanzelfsprekend dat je voldoende tijd besteedt aan de training van je paard. Daarnaast zorg je dat je eigen conditie ook in orde is en dat je een trainer hebt, die je kan helpen om je doelen te kunnen verwezenlijken.

Meer mogelijkheden

Daarnaast zijn er nog meer dingen, die je als ruiter kunt doen om je prestaties met je paard te verbeteren zoals bijvoorbeeld werken met een mental coach of sportpsycholoog (Klik hier wanneer je meer artikelen wilt lezen hierover). Maar ook haptotherapie kan heel goed zijn om je prestaties te verbeteren.

Haptotherapie

Kort samengevat is het  doel van haptotherapie om het individuele natuurlijke vermogen van mensen om te voelen en om de rol van emoties en gevoelens in het persoonlijke leven te onderzoeken. De haptotherapeut helpt de persoon zich te ontwikkelen naar de persoon die hij in potentie zou kunnen zijn. Iedereen is geboren met kwaliteiten, vaardigheden en talenten, maar ook onmogelijkheden en beperkingen. Onder de juiste omstandigheden kunnen deze vaardigheden en mogelijkheden zich ontwikkelen en groeien, maar vaak zijn er obstakels in het leven die de groei hinderen en de ontwikkeling kunnen stagneren of remmen. In haptotherapeutische begeleiding worden die hindernissen onderzocht, herkend en doorgewerkt. Dit proces kan er toe leiden dat de persoon zich verder kan ontwikkelen naar zijn eigen individuele potentie.

Rationaliteit

Naast bovengenoemde persoonlijke hindernissen kan een te grote eenzijdige nadruk op rationaliteit, een kenmerk van de huidige Westerse maatschappij, een gezonde psycho-emotionele ontwikkeling in de weg staan. Persoonlijke groei kan niet zonder de ontwikkeling van een gezond gevoelsleven. Haptotherapeuten confronteren hun cliënten met wat er voelbaar is in hun lichaam. Zij raken mensen op zo’n manier aan dat zij zich gekend, herkend en gezien voelen. Door affectieve en bevestigende aanraking kun je voelen dat je lichaam je heel individuele en belangrijke signalen en informatie geeft. Dit hernieuwde contact met het lichaam maakt het ervaren van emoties en gevoelens weer mogelijk, daar waar dat eerder misschien was afgesloten. Dit proces geeft de mogelijkheid om de persoonlijke betekenis van gevoelens te begrijpen en op een realistische manier in te schatten, waardoor zelfbewustzijn groeit. Wanneer voelen, denken en handelen met elkaar in overeenstemming zijn ontstaat er in toenemende mate een gevoel van ‘basic trust’. Zelfbewustzijn en basiszekerheid geven de mogelijkheid om, ook onder moeilijke omstandigheden, dicht bij jezelf te blijven, om trouw aan jezelf te blijven. Haptotherapie helpt iemand  fysiek en mentaal veerkrachtig zijn en zo op een flexibele en persoonlijke manier te reageren op dat wat het leven vraagt.

Onderzoek

Voor een onderzoek naar het verbeteren van ruiterprestaties met behulp van haptotherapie reisden de Nederlandse haptotherapeuten Bob Boot en Roel Klaassen vorig jaar af naar het Stephens College in Columbia te Missouri en het Southern Blues Equestrian Center in Collierville te Tennessee. Beide  instituten verzochten om samenwerking in een project om de prestaties van hun ruiters te verbeteren. Op beide locaties werden er gezamenlijke clinics verzorgd voor de ruiters. De clinics bestonden uit training in dressuur en springen, plenaire presentaties over de theorie en de mogelijkheden van haptonomie en haptotherapie en individuele haptotherapeutische sessies voor de afzonderlijke ruiters.

Clinics

Gedurende de drie dagen durende clinics kregen de ruiters voortdurend persoonlijke instructies en gesprekken over hun ontwikkeling, hun vooruitgang, hun toekomst en hun idealen met betrekking tot
paardrijden als kunst en niet uitsluitend als atletische vaardigheid. Het doel was vooral om met meer vertrouwen te kunnen rijden.

Programma

De eerste trainingsdag lag de focus intensief op de positie tijdens het rijden en het bewustzijn van aanwezige spanning in het lichaam wat een storend effect kan hebben op de communicatie tussen ruiter en paard. Op de tweede dag werd eveneens aandacht besteed aan positie, maar werden de situaties meer complex. De complexiteit kwam voort uit dressuur- en springopdrachten. Van de ruiters werd
verwacht dat zij onder deze omstandigheden hun mogelijkheden ontwikkelden en demonstreerden om zichzelf en hun paarden op de juiste manier te laten samenwerken, zoals ze dat theoretisch zouden moeten kunnen. De derde dag, de laatste, werden de ruiters getest door het simuleren van een competitiesituatie waarin er een dressuur-opdracht moest worden uitgevoerd dan wel een volledig
springparcours moest worden afgelegd. Iedere deelnemer werd beoordeeld en ontving een score. Het doel van de derde dag was om de ruiters te toetsen op hun progressie van hun prestaties onder druk.

Individueel

De individuele haptotherapiesessies werden telkens begonnen met een conversatie om te onderzoeken waar de aangrijpingspunten voor de sessie lagen. Daarna werd er ‘gewerkt op de bank’. Dat laatste wil zeggen dat de deelnemer verzocht werd om op de behandelbank te gaan liggen waar de therapeut
kon laten voelen dat je op aanraking kunt reageren door je ervoor af te sluiten of je ervoor te openen. Met andere woorden: je kun contact aangaan of uit de weg gaan. Omdat de aanraking een affectieve en bevestigende aanraking is, is deze veilig en betrouwbaar. Daardoor kan de cliënt herkennen wat er gebeurt en ervaart hij dat hetgeen hij voelt in zijn lichaam ook daadwerkelijk informatie is die voor hem of haar waarde heeft en van belang is. Dit herkennen geeft vaak een gevoel van erkenning
en vertrouwen. Het doel van deze sessies was om de cliënt bewust te maken van de patronen die hij in de loop van het leven ontwikkeld heeft om om te gaan met emoties en gevoelens en dit therapeutische contact maakt hem ook bewust van de mogelijkheid om het lichaam te gebruiken als persoonlijk kompas. Daarnaast worden hindernissen voor groei voelbaar en zichtbaar zodat daar gezamenlijk naar
kan worden gekeken. Deze ontwikkeling leidt tot zelfbewustzijn, zelfzekerheid en vertrouwen. Persoonlijke ontwikkeling als een mens als geheel en de ontwikkeling van basisvertrouwen en autonomie kan hiermee worden bevorderd.

Resultaten

Alle deelnemers hebben als resultaat van de clinics een zekere mate van persoonlijke ontwikkeling ervaren, zowel als ruiter als als persoon. De individuele haptotherapiesessies resulteerden samengevat in:

  • Persoonlijke groei in het algemeen: psycho-emotionele groei
  • Op groepsniveau: Er was sprake van een intensivering van persoonlijke contacten
    en groepsdynamiek. Er opstond meer openheid naar elkaar.
  • Coachbaarheid: De manier waarop de ruiter reageert op uitingen van trainers en
    coaches lieten een afname van frustratie zien en een toegenomen concentratie
    tijdens lessen en daarbuiten.
  • Voortuitgang in het rijden op zichzelf: Verbetering in de communicatie tussen ruiter
    en paard, de zithouding (ook onder stressvolle omstandigheden) en de flexibiliteit
    in handelen en denken nam toe en er was duidelijk sprake van meer plezier in
    rijden en trainen.

Hier kun je meer lezen over haptotherapie

Lees de volgende keer wat er voor de trainers veranderde tijdens de clinics, welke progressie de ruiters maakten in het rijden en wat de conclusie is van het onderzoek.

Bron: Dressuur/Expertisegroep Haptotherapie

 

hrlijn

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.